Σάββατο, 16 Φεβρουαρίου 2013

Λυκούργος Λ. Μαρκέας

Λυκούργος Λ. Μαρκέας



Γεωργία Γ. Μαρκέα (φωτογραφία Ασπασίας Μπέτα)

"Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους εσάς τους αναγνώστες της ανάρτησης αυτής, που αναφέρεται στο έργο του θείου μου, του αξέχαστου μουσικοσυνθέτη, Λυκούργου Μαρκέα. Παρόλο που έχει φύγει από τη ζωή το 1979 είναι συγκινητικό το πόσο πολλοί είναι εκείνοι που έχουν κάνει αναζήτηση για εκείνον. Ο ίδιος δεν αγάπησε στη ζωή του τη δημοσιότητα, αλλά είμαι βέβαιη πως σήμερα θα τον άγγιζε πραγματικά το γεγονός ότι μετά από τόσα χρόνια παραμένει η αγάπη σας προς το έργο του αναλλοίωτη!" Γ. Γ. Μαρκέα


Lykourgos L. Markeas




Ο Λυκούργος Μαρκέας ήταν ένας από τους μεγάλους Έλληνες συνθέτες και διευθυντές ορχήστρας. Ξεκίνησε το έργο του το 1938, μόλις σε ηλικία 12 ετών και ασχολήθηκε κυρίως με τη μουσική επένδυση θεατρικών παραστάσεων. Ο Λυκούργος ήταν άνθρωπος αθόρυβος και ουσιαστικός, με σημαντική κλασική παιδεία. Πολλοί σύγχρονοι επιτυχημένοι Έλληνες συνθέτες και τραγουδιστές χρωστούν την καριέρα τους στον Λυκούργο Μαρκέα. Ο ίδιος, όμως, προτίμησε στη ζωή του τους χαμηλούς τόνους από τα φώτα της δημοσιότητας, γι’ αυτό και ελάχιστοι γνωρίζουν την ουσιαστική συμβολή του σ’ αυτό που ονομάζουμε σήμερα μοντέρνο ελληνικό τραγούδι.


Ο Λυκούργος γεννήθηκε στην Τρίπολη στις 23 Ιανουαρίου του 1926 και πέθανε στην Αθήνα στις 19 Φεβρουαρίου του 1979, μόλις 53 ετών, χτυπημένος από την επάρατη νόσο. Ήταν το τρίτο από τα έξι παιδιά μιας εξαιρετικά φτωχής οικογένειας. Η μητέρα του, Γεωργία Μαρκέα, που ήταν πρόσφυγας από τη Σμύρνη, έπαιζε μαντολίνο, ενώ ο πατέρας του Λεωνίδας Μαρκέας, από τη Μεσσηνιακή Μάνη, έπαιζε κιθάρα (χαβάγια). Σε ηλικία 11 μόλις χρονών (1937) ο μικρός Λυκούργος με τον πατέρα του και τον αδελφό του τον Γιώργο έπαιζαν κιθάρα και τραγουδούσαν σε διάφορα καφενεία της Αθήνας. Το ταλέντο του Λυκούργου φάνηκε από νωρίς και ο πατέρας του, παρόλη του τη φτώχεια και τα έξι του παιδιά, πούλησε το μοναδικό κομμάτι γης που είχε για να αγοράσει στο μικρό Λυκούργο ένα πιάνο.


Ο Λυκούργος έγινε μετά από λίγο δεκτός στο «Ωδείο Αθηνών», όπου σπούδασε πιάνο και αποδείχθηκε παιδί-θαύμα. Από παιδί ακόμη, στην κατοχή, δουλεύει σε μικροθιάσους ως πιανίστας και γράφει τα πρώτα του τραγούδια. Όλα του τα τραγούδια αγαπήθηκαν και ξεχώρισαν. Από τις πρώτες του επιτυχίες ήταν οι Συννεφιές (Τέτοια ώρα σε λατρεύω σε ζητώ), Σε ζητούσα στα σύννεφα, Λάθος η αγάπη μας, Αυτή τη νύχτα, Δυο φορές μ’ έχεις γελάσει, Ποτέ δε θα ξεχάσω τέτοια μάτια, Μέσα στο νερό της λίμνης.


Το 1947 έφτιαξε τη πρώτη του μεγάλη ορχήστρα κι έκανε εμφανίσεις στα μεγαλύτερα κέντρα των Αθηνών. Έγραψε πολλά τραγούδια που έγιναν επιτυχίες με τον Τώνη Μαρούδα και τον Γιάννη Βογιατζή: Σε είδα κάποιο μεσημέρι, Άσπρες κορδέλλες, Tο Καλοκαίρι αυτό πάει χαμένο, Έφυγες, Όνειρα, Μιλώ για σένα, Συννεφιασμένο δειλινό, Εσύ μπορείς να με νιώσεις, Τι να είναι η αγάπη, Συννεφιές (Τέτοια ώρα σε λατρεύω σε ζητώ), Καλωσόρισες αγάπη.


Το 1962 άρχισε να ασχολείται με το μουσικό θέατρο. Έντυσε με τη μουσική του πάνω από πενήντα επιθεωρήσεις όπως: Αρχοντορεμπέτισσα, Τριαντάφυλλα για εσάς, Στο καρφί και στο πέταλο, Η δημοκρατία χορεύει, Είκοσι θέατρα μαζί, Αυλή και πεζοδρόμιο, Garden party, Σήκω χόρεψε συρτάκι, Βρε πού πάμε, Χίππηδες και ντιρλαντάδες, Η Ελλάς ξαναψηφίζει, Ελληνίδες Έλληνες, Ω τι κρέας μαμά και πολλές άλλες.


Το 1974 άρχισε να γράφει μουσική στις εβδομαδιαίες επιθεωρήσεις του Αλέκου Σακελλάριου που παρουσιάζονταν στην τηλεόραση: Κάτι άλλο, Μόνο για σας, Το παλιό θέατρο όπου παρουσιάζονταν μουσικές επιθεωρήσεις, Εξήντα λεπτά χωρίς λεφτά. Μέσα σε αυτές τις επιθεωρήσεις κάποια τραγούδια του γνώρισαν μεγάλη επιτυχία όπως: Χτύπα καρδιά μου (επιτυχία που τραγούδησε η Καίτη Μπελίντα), Γύρω-γύρω και άλλα.


Έντυσε επίσης και κινηματογραφικά έργα με τη μουσική του όπως: To παιδί της πιάτσας με τον Κώστα Χατζηχρήστο, Χαρούμενο ξεκίνημα με τον Γ. Οικονομίδη, όπου το τραγούδι Εγώ αγαπώ τη Λιάνα με στίχους του Γ. Οικονομίδη γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Τραγούδι από το ίδιο κινηματογραφικό έργο που επίσης αγαπήθηκε πολύ από τον κόσμο, είναι το Ανάθεμα την μπούκλα σου, που, όπως συμβαίνει και με πολλά άλλα τραγούδια του Λυκούργου Μαρκέα, ακούγεται μέχρι σήμερα στην τηλεόραση, σαν μόλις να κυκλοφόρησε.


Αφομοίωνε την εποχή στην οποία ζούσε κι έτσι πάντα ήταν επίκαιρος. Εκτός από τον Τώνη Μαρούδα, Γιάννη Βογιατζή, Καίτη Μπελίντα, Τρίο Μπελκάντο, Τζένη Βάνου, Σώτο Παναγόπουλο συνεργάστηκε αργότερα με τον Γιάννη Πάριο, Λίτσα Διαμάντη, Τόλη Βοσκόπουλο, Σταμάτη Κόκοτα, Γρηγόρη Μπιθικώτση, Ρίτα Σακελλαρίου και πολλούς άλλους.


Ήταν ο συνθέτης που ανακάλυψε τον ηθοποιό τότε Τόλη Βοσκόπουλο, ενώ δεν υπήρχε δίσκος του Γιάννη Πάριου που να μην είχε τραγούδι του Λυκούργου Μαρκέα. Μάλιστα το άλμπουμ Ανθρώπινα και Καθημερινά (1974), στο οποίο τραγουδούν ο Γιάννης Πάριος με τη Λίτσα Διαμάντη και έχει γνωρίσει τεράστια επιτυχία, περιέχει αποκλειστικά δικά του τραγούδια.


Από τα τελευταία του τραγούδια που έγραψε και τα οποία δεν πρόλαβε να ακούσει σε δίσκο ούτε να μάθει την επιτυχία που εγνώρισαν, καθώς τον νίκησε ο καρκίνος ήταν το Αυτά τα χέρια που τραγούδησε η Λίτσα Διαμάντη και το Αυτός ο άνθρωπος αυτός που τραγούδησε η Ρίτα Σακελλαρίου και ήταν το αγαπημένο του Ανδρέα Παπανδρέου.


(Οι πληροφορίες συλλέχτηκαν από τον αδελφό του συνθέτη, τον ογδονταοχτάχρονο τότε, Γεώργιο Μαρκέα).


Lykourgos L. Markeas
Lykourgos Markeas was one of the most important Greek composers and directors after the World War Two. Already a professional musician from the age of 12, he is mainly remembered for the music he wrote for theater. Many scholars, although recognise his musicality, they are not aware of his studies in classical music. Though he influenced many contemporary Greek musicians, Lykourgos Markeas kept a low profile in his personal life.

Lykourgos was born in Tripoli on 23 of January 1926. He was the third child of a very poor family. His mother, Georgia Markea, who was a refugee from Smyrna, played the mandolin and his father, Leonidas Markeas, who was from Messiniaki Mani, played the Hawaiian guitar. In the age of 11 (1937) Lykourgos together with his father Leonidas and his brother George used to play to small Athenian cafes for money. Leonidas Markeas, the father, decided to buy a piano for his talented boy. The boy’s progress was amazing and soon he was accepted to Athens Odeion, the most prestigious Conservatory in Greece. Lykourgos studied the classics and was proved to be a prodigy. Even then, in the dark years of the German occupation, he wrote music for theater. At that time he also wrote popular songs like Synefies (Cloudy weather), Se zitousa sta synefa (I was looking for you through the clouds), Lathos I agapi mas (Our love, our mistake), Afti ti nixta (The night tonight), Dio fores me exeis gelasei (You have fooled me twice), Pote den that xehaso tetoia matia (The eyes I’ll never forget), Mesa sto nero tis limnis (Lake waters) and many others.

In 1947, after the end of the civil war in Greece, he made his own big-band and played in the Athenian night-clubs. He wrote songs for two of the most known Greek singers of that era: Tonis Maroudas and Yannis Vogiatzis. It was the time of Lykourgos’ great successes with songs like Se ida kapio mesimeri (I saw you some afternoon), Aspres kordeles (White ribbons), To kalokairi afto paei xameno (This was a lost summer), Efyges (You have left), Oneira, (Dreams), Milo gia sena (Speaking of you), Synefiasmeno deilino (Cloudy afternoon),  Esi mporeis na me nioseis (You can feel me), Ti na einai I agapi (What love is), Kalosorises agapi (Welcome love).

In 1962 Lykourgos wrote music for theater. He wrote music for more than 50 successful musicals such as: Archodorebetisa, Triantafila ja sas (Roses for you), Sto karfi ke sto petalo (To the nail and the horse-shoe), I dimokratia horevi (Democracy dances), Ikosi Theatra mazi (All twenty theaters together), Avli ke pezodromio (Gardens and pavements), Garden party, Siko horepse sirtaki (Get up and dance sirtaki), Vre pou pame (Where are we going to), Hippides ke dirladades (Hippies and Dirladades), I Ellas xanapsifizei (Hellas votes again), Ellinides Ellines (Greek men and women), O ti kreas, mama! (Oh what a meat, mama!), and many others.

In 1974 Lykourgos composed for a series of musicals that were directed by the known Greek writer and theater director Alekos Sakellarios. The musicals were hosted by the Greek Television: Some of the titles of these musicals were Kati allo (Something difference), Mono ja sas (For you only), To palio theatro (Old theater), Exinta lepta horis lefta (Sixty minutes without money). In these musicals some of the songs became big hits: Htipa kardia mou (My heart, keep on biting), Gyro-Gyro (Round about) with Keti Belida, and many others. Markeas composed also for cinema; the black and white Greek cinema of the 1950’s and the early 1960’s: To pedi tis piatsas (The boy of the street) with the great Greek comedian Kostas Hatzihristos, Harumeno Xekinima (A happy start) with George Ikonomidis. In this movie the song Ego agapo ti Liana (I love Liana) became a great hit.

Lykourgos Markeas was a man that “absorbed” the sounds of the world that he was living in. He remains, until now a contemporary Greek song writer and composer. Many Greek musicians, who are currently regarded classics, remember Lykourgos Markeas. Tonis Maroudas, Yannis Vogiatzis, Keti Belida, Trio Bel Cando, Tzeni Vanou, Sotos Panagopoulos, Yannis Parios, Litsa Diamanti, Tolis Voskopoulos, Stamatis Kokotas, Grigoris Mpithikotsis, Rita Sakellariou are among them.

(The above information was collected from Lykourgos Markeas brother, George Markeas, who was then 88 years old).


3 σχόλια:

  1. Διαχρονικά διαμάντια τα Τραγούδια του

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ πολύ για το όμορφο σχόλιό σας για το έργο του θείου μου!

      Διαγραφή
  2. ΤΩΡΑ ΑΚΟΥΩ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ,,ΑΠΑΝΤΗΣΤΕ ΜΟΥ ΕΣΕΙΣ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΙ,, ΚΑΙ ΤΟΝΝ ΘΥΜΗΘΗΚΑ. ΑΡΙΣΤΟΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣΥΝΘΕΤΗΣ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή